วันอังคารที่ 27 มีนาคม พ.ศ. 2555

เที่ยวชุมชนบ้านโนนตาล ภูมิปัญญาสร้างงาน จากรุ่นสู่รุ่น

กลุ่มสหกรณ์ปั้นดินเผาบ้านโนนตาล

บ้านกลาง เป็นชุมชนที่ผลิตเครื่องปั้นดินเผา เพื่อขายเป็นอาชีพเสริม เพราบ้านกลางเป็นพื้นที่ที่มีบ่อดินเหนียวที่หนองกุดค้าวแห่งเดียวในจังหวัดนครพนม  โดยตอนแรกเป็นกิจการในครอบครัว ซึ่งการทำเครื่องปั้นดินเผาเป็นภูมิปัญญาชาวบ้านอย่างแท้จริง ซึ่งมีการสืบทอดต่อๆกันมานับได้ประมาณ 150 ปี  ซึ่งเริ่มมาจาก ปู่ไห เป็นชาวอุบลราชธานี ที่ได้อพยพมาอยู่บ้านกลางในสมัยนั้น และได้เริ่มก่อตั้งกลุ่มขึ้นมาเมื่อปีพ.ศ. 2544 มีสมาชิกทั้งหมด 43 คน ตามนโยบายของรัฐที่ต้องการให้เกิดสินค้า หนึ่งตำบล หนึ่งผลิตภัณฑ์ (OTOP)
ขั้นตอนการผลิตเครื่องปั้นดินเผา



ในสมัยก่อนที่ไม่มีเครื่องบดดิน ชาวบ้านจะใช้วิธีทุบดินและร่อนดิน นวดด้วยเท้า แต่ในสมัยนี้ได้สร้างเครื่องมือทำให้กรรมวิธีต่างๆง่ายและเร็วยิ่งขึ้น ซึ่งหลังจากบดดินแล้วจะนำไปแช่ไว้ในท่อซีเมนต์หรือถัง ประมาณ 1 คืน จากนั้นนำเข้าเครื่องบดดิน เครื่องบดดินจะทำให้ดินมีความละเอียดและติดเป็นแท่งตามที่ต้องการ หลังจากนั้นนำแท่งดินที่ได้มาขึ้นรูปทรง อุปกรณ์ที่ใช้ในปัจจุบันจะเปลี่ยนเป็นมอเตอร์ช่วย แต่ก็ยังคงต้องใช้มือช่วยในการขึ้นทรงของผลิตภัณฑ์บางแบบ


ในปัจจุบันนี้ได้คิดค้นแม่พิมพ์ขึ้นมา ซึ่งแม่พิมพ์ส่วนใหญ่จะเป็นตัวผลิตภัณฑ์ที่มีได้รับใบสั่งสินค้าเข้ามามากๆ เช่น ครก


หลังจากนั้นได้รูปทรงต่างๆ นำไปเผา ซึ่งเตาเผาก็เป็นอีกหนึ่งอย่างที่ชาวบ้านประดิษฐ์ขึ้นมาใช้เอง การผลิตนี้สามารถทำได้ทั้งปี ช่วงมกราคม-เมษายน เหมาะที่สุดเพราะเป็นฤดูร้อน อากาศแห้งสะดวกต่อการปั้นและผึ่งแดด


กลุ่มสหกรณ์ได้มีการบันทึกความรู้ กระบวนการ แนวคิด และทฤษฏีที่สอดคล้องกับแก่นความรู้ ซึ่งเป็นกระบวนการถ่ายทอดความรู้จากรุ่นสู่รุ่น และการรวมกลุ่มชาวบ้านเป็นสหกรณ์ ยังเป็นการพัฒนาระบบการทำงานร่วมกัน ได้แลกเปลี่ยนความรู้ภูมิปัญญาหลากหลาย ทั้งยังเปิดเวทีชุมชน ในการวิเคราะห์ สังเคราะห์ ประสบการณ์ชาวบ้านร่วมกัน ซึ่งสามารถส่งผลให้กลุ่มชุมชนมีความสามารถที่สูงขึ้น สืบเนื่องจากการบันทึกความรู้เหล่านี้ ทำให้สมาชิกกลุ่มสามารถ ให้ความรู้แก่บุคคลภายนอกที่มีความสนใจ อย่างเช่นคณะทัศนศึกษาต่างๆ นำนักเรียนนักศึกษา มาทำกิจกรรม แฝงความรู้ จะเห็นได้จากผลงานที่แปลกตา เต็มไปด้วยความคิดสร้างสรรค์ ที่ตั้งแสดงไว้เป็นร่องรอยของการมาเยี่ยมเยือนจากคณะ


หลังจากการเป็นที่รู้จักและยอมรับในตัวสินค้า ส่งผลให้เกิดการทดลองเพิ่มงานตัวใหม่ๆ ซึ่งเป็นความพยายามต่อยอดของสมาชิกในกลุ่มสหกรณ์ และความต้องการจากลูกค้าเองอีกด้วย โดยได้ศึกษางานจากผลิตภัณฑ์ของกลุ่มอื่นทั่วประเทศไทย ทั้งนี้ไม่ใช่เพื่อการลอกเลียนแบบแต่อย่างใด ถือเป็นการเปิดกว้างรับความรู้ของกระบวนการทำในรูปแบบอื่น เพื่อนำมาปรับปรุงข้อบกพร่อง หรือเป็นตัวอย่างเพื่อหาจุดสมดุลให้กับการเริ่มต้นการคิดค้นในสินค้าชิ้นใหม่ๆ ให้เป็นรูปเป็นร่าง จำต้องต้องได้


ขอบคุณข้อมูลจากกลุ่มสหกรณ์ปั้นดินเผาบ้านกลาง คุณพิเชษฐ์ จิตปัญญา (ประธานฯ) คุณดวงมณี เดชสอน (ที่ปรึกษา) และคุณไมตรี ผู้ใหญ่บ้าน ที่ถ่ายทอดเรื่องราวการดำเนินงาน สนใจเยี่ยมชม


ติดต่อ นายพิเชษฐ์ จิตปัญญา ประธานกลุ่มฯ 086-1484613
นายดวงมณี เดชสอน ที่ปรึกษากลุ่มฯ 081-4509119
ที่บ้านกลาง หมู่ 1 ต.โนนตาล อ.ท่าอุเทน จ.นครพนม 48120

























ไม่มีความคิดเห็น:

แสดงความคิดเห็น